Johor

Wikipedia Minangkabau - Lubuak aka tapian ilimu
Loncat ke navigasi Loncat ke pencarian

Koordinat: 1°29′14″N, 103°46′52″E

Flag of Malaysia.svg
Nagari-nagari di Malaysia
نڬري٢ د مليسيا
جوهر دارالتّعظيم
Johor Darul Ta'zim
Bendera Johor Lambang Johor
Bendera Lambang
Cogan kata: Kepada Allah Berserah كڤدالله برسراه
Lagu nagari: Lagu Bangsa Johor لاڬو بڠسا جوهر
Lokasi Johor
Ibu negeri Johor Bahru
Bandar diraja Muar1
Parti memerintah Barisan Nasional-UMNO
 - Sultan Sultan Ibrahim Ismail
 - Menteri Besar Abdul Ghani Othman
Sejarah  
 - Kesultanan Johor kurun ke-14 
 - Pengaruh British 1914 
 - Zaman Pendudukan Jepun 1942 
 - Kemasukan ke dalam Persekutuan Tanah Melayu 1948 
Keluasan
 - Jumlah 19,984 km²
Populasi
 - 2010 census 3,348,283 [1]
 - Kepadatan 174/km²
Kod panggilan kebangsaan 072
06 (Muar)
Poskod kebangsaan 80xxx to 86xxx
Huruf pertama plat kenderaan J
Laman sesawang: www.johor.gov.my
1 Sabuah kota di dalam Kotaraya Johor Bahru
2 Kecuali Muar
frames

Johor Darul Ta'zim adolah sabuah nagara bagian di Malaysia nan tarlatak di selatan Samananjung Malaysia. Nagara bagian ko babatehan jo Malaka, Negeri Sembilan dan Pahang. Johor juo bakuliliang dek kawasan parairan sarupo Lauik Cino Salatan di timua, Salek Tebrau di salatan, sarato Salek Malaka di bagian barik.

Dangan laweh kiro-kiro 19.210 kilometer pasagi (7,420 bt2), Johor marupoan nagara bagian ka-5 tagadang dalam nagara Malaysia dan nagara bagaian ka-3 tagadang di Samananjuang Malaysia. Salain tu, nagara bagian ko bapanduduak ka-2 tabanyak satalah Selangor, dan nan tapadek ka-7 di antaro nagara-nagara bagian lainnyo.

Ibu kota Johor iolah Johor Bahru, suatu kota raya nan talatak di salatan nagara bagian ko. Kota raya tasabuik marupoan kota kaduo tagadang di Malaysia salapeh Kuala Lumpur. Di samping tu, nagari-nagari utamonyo iolah Batu Pahat, Muar dan Kluang. Namo rasminyo adolah "Darul Ta'zim", barasa daripado pakatoan Arab nan bamukasuik tampek palinduangan nan bamaruah.

Sajarah[suntiang | suntiang sumber]

Sebelum kedatangan Barat[suntiang | suntiang sumber]

Kawasan Johor sudah pun bamulo pado taun 800 sabagai suatu petempatan padagangan nan penting. Samaso abaik ke-14, kawasan itu manjadi wilayah tanggungan Empayar Majapahit sampai pamarentahan Kesultanan Malaka (1400-1511) nan mano nagari Johor manjadi pulo salah sabauh jajahan pemerintahannya. Pado taun 1511, Malaka dikuasai dek pihak Portugis dan Sultan Mahmud Shah, Sultan Malaka sangkek itu, malarian diri ka Pahang dan kemudiannya ka Johor di mano beliau mengasaskan Kesultanan Johor.

Kesultanan Johor pado akhir abaik ke-16 dan ke-17 mangalami perjuangan pewarisan nan berturut-turutan. Inyo juo acok mangalami sarangan daripado pihak Portugis dan Aceh. Pado 1641, Johor mendukung pihak Belanda menewaskan pihak Portugis di Malaka dan pado 1660, Johor alah manjadi sabuah entrepot nan maju.

Johor Modern[suntiang | suntiang sumber]

Samaso Sir Stamford Raffles tibo di Singapura pado 1818, pulau itu ditadbir dek Sultan Abdul Rahman Muazzam Shah. Raffles kemudiannya mangatahui bahawa Tengku Hussein, abang sulung Sultan Abdul Rahman, alah digugurkan sabagai sultan kerana indak barado di sisi ayahandanya samaso kemangkatan. Raffles mangambiak kasempatan dalam keadaan iko untuak menyokong Tengku Hussein manjadi sultan dan sabagai ganti, satu pajanjian dimeterai pado 6 Pebruari 1819 nan mano Tengku Hussein manyeo Singapura kapado pihak British untuak pambukaan pelabuhan di Singapura.
Pado taun 1855, di bawah pajanjian di antaro British di Singapura dan Sultan Ali dari Johor, kuaso mamarintah Johor disarahan kapado Raja Temenggung Tun Daeng Ibrahim. Temenggung Ibrahim mambukak Bandar  Tanjuang Puteri di selatan Johor dan menjadikannya sabagai sabauh palabuahan utama.
Pado taun 1866, Temenggung Abu Bakar, anakanda Temenggung Ibrahim, dilantik manjadi Sultan Johor sacaro rasmi dan manamokan Bandar  Tanjuang Puteri sabagai Johor Bahru. Sultan Abu Bakar memperkenalkan sabuah perlembagaan dan menubuhkan sabauh sistem pentadbiran nan cekap dan berkesan. Dibawahnya, Johor menikmati pambangunan ekonomi nan cemerlang. Permintaan lada hitam dan gambir nan tinggi pado abaik ke-19 manyebabkan pambukaan ladang-ladang baru dan kemasukan buruh  Cino sacaro beramai-ramai. Sultan Abu Bakar kemudiannya dikenali sabagai "Bapa Johor Modern".
Pado taun 1914, Sultan Ibrahim ibni Sultan Abu Bakar tapaso manarimo saurang Penasihat British. Perang Dunia II malatuih pado taun 1939. British nan batangguangjawek tahadok patahanan Johor dikalahkan dek tentera Jepun nan kudian manduduki Johor dari taun 1941 sampai taun 1945.  Selapeh tamaiknyo peperangan, British baliak ka Johor dan pado taun 1946, Johor manjadi sabagian daripado Malayan Union.

Nasionalisme Melayu nan diketuai dek Dato' Onn Jaafar daripado UMNO manyebabkan Malayan Union dibatalkan dan digantian jo Persekutuan Tanah Melayu. Tanah Malayu kemudiannya mancapai kamardekaan pado 31 Ogos 1957 dan kemudiannya pado taun 1963, Johor manjadi salah sabuah daripado 14 buah nagari nan menyertai Malaysia.

Geografi[suntiang | suntiang sumber]

Kedudukan daerah-daerah nagari Johor[suntiang | suntiang sumber]

Templat:Gambar peta Johor

Pembagian distrik[suntiang | suntiang sumber]

Johor tabagi kapado 10 distrik (merujuk kapado portal rasmi karjaan nagari johor) sarupo berikut:[2]

  • Distrik Johor Bahru جوهور بهرو
  • Distrik Kulaijaya كولاي جاي
  • Distrik Pontian ڨونتيان
  • Distrik Kota Tinggi كوتا تيڠڬي
  • Distrik Kluang كلواڠ
  • Distrik Segamat سڬامت
  • Distrik Muar موار
  • Distrik Batu Pahat باتو ڨاهت
  • Distrik Mersing مرسيڠ
  • Distrik Ledang ليدڠ

Johor iolah nagari tunggal di Samananjung Malaysia nan mampunyoi pantai di bagian timur dan barat. Kebanyakan tanahnya randah jo bukit-bukau nan bercerun landai. Lokasi tertingginya ialah Gunung Ledang nan barado di paras ketinggian 1.276 meter.

Hutan Simpan[suntiang | suntiang sumber]

Johor mampunyoi kawasan hutan simpan paya bakau nan katigo tagadang di Samananjung Malaysia jo keluasan sabanyak 167 kilometer persegi (km2), termasuknya:

  • Hutan Simpan Paya Bakau Sungai Sedili Besar dan Sungai Sedili Kecil;
  • Hutan Simpan Paya Bakau Sungai Lebam.

Senarai Pulau[suntiang | suntiang sumber]

Nagari iko juo banyak mampunyoi pulau. Antara lapan pulau nan terbesarnya ialah:

Kota Utama[suntiang | suntiang sumber]

Kota-kota utama di Johor termasuklah:

  • Johor Bahru (ibu nagari) - kota raya kaduo tagadang di Malaysia; dan tagadang di Johor
  • Batu Pahat - kota kaduo tagadang di Johor (menunggu kelulusan karajaan persekutuan untuak dinaik taraf manjadi kota raya)
  • Muar - kota katigo tagadang di Johor
  • Kluang
  • Kulai
  • Pasir Gudang
  • Skudai
  • Nusajaya
  • Kota Tinggi
  • Pontian
  • Segamat
  • Tangkak
  • Yong Peng
  • Mersing

Demografi[suntiang | suntiang sumber]

Kumpulan etnis[suntiang | suntiang sumber]

Pado taun 2010, jumlah panduduak di nagari Johor ialah 3,35 juta urang.[3] Ini menjadikannya nagari ke-2 paliang ramai panduduak di Malaysia. Majoritas panduduaknyo ialah berbangsa Malayu iaitu labiah daripado saparuah panduduak Johor.  Salain itu, kumpulan etnis ke-2 tagadang ialah kaum Cina (35,4%) diikuti jo kaum India (6,9%) dan kaum lain-lain (6,6%)

Agama[suntiang | suntiang sumber]

Agama tagadang dalam nagari Johor iolah agamo Islam kerana sabagian panduduak nagari tarutamo kaum Melayu menganuti agamo ini. Agama iko mandapek kadudukan nan tinggi dalam nagari iko kerana inyo adolah agamo rasmi nagari. Pegangan agamo kaum Cino kebanyakkannya ialah misalnyo Taoisme dan Konfusianisme dan saketek nan mengamalkan agamo Buddha dan juo Islam. Bagi kaum India pula, majoritas panduduak kaum itu manganuik agamo Hindu dan hanyo saketek sahaja nan mengamalkan kaparcayoan Islam dan Kristian. Pegangan misalnyo animisme turuik masih diamalkan dalam kalangan Orang Asli.

Kerajaan nagari[suntiang | suntiang sumber]

Johor adolah nagari Malayu patamo nan mengamalkan sistem raja berperlembagaan malalui Undang-undang Tubuh Nagari Johor nan dimasyhurkan dek Sultan Abu Bakar. Manuruik perlembagaan tersebut, Sultan Nagari Johor marupoan Katuo Perlembagaan Nagari. Dibawah perlembagaan nagari, kuasa perundangan dipunyai dek Dewan Undangan Nagari nan tadiri daripado 36 ahli. Dewan iko melantikkan salah sapuluah urang daripado ahli Dewan untuak membentukkan Majlis Mesyuarat Kerajaan (EXCO). EXCO, nan diketuai dek Menteri Besar, mamacik kuaso eksekutif dan marupoan badan nan mambuek dasar karajaan nagari.

Setiausaha Nagari marupoan katuo pentadbiran karajaan nagari. Pejabat Setiausaha Negeri ialah teras Pentadbiran Karajaan Nagari nan manyamparonokan sokongan pentadbiran kapado implementasi dasar-dasar nan diputuihkan dek EXCO dan Dewan Undangan Negeri.

Nagari Johor dibahagikan kapado 10 distrik di bawah 15 pihak berkuasa tempatan, iaitu:

Bangunan Sekretariat Nagari Johor (Bangunan Sultan Ibrahim) di Bukit Timbalan.
  1. Batu Pahat:
    1. Majlis Perbandaran Batu Pahat
    2. Majlis Daerah Yong Peng
  2. Johor Bahru:
    1. Majlis Bandaraya Johor Bahru
    2. Majlis Perbandaran Johor Bahru Tengah
    3. Majlis Perbandaran Pasir Gudang
    4. Pihak Berkuasa Tempatan Nusajaya
  3. Kulaijaya:
    1. Majlis Perbandaran Kulai
  4. Kluang:
    1. Majlis Perbandaran Kluang
    2. Majlis Daerah Simpang Renggam
  5. Kota Tinggi:
    1. Majlis Daerah Kota Tinggi
  6. Mersing:
    1. Majlis Daerah Mersing
  7. Muar:
    1. Majlis Perbandaran Muar
  8. Ledang:
    1. Majlis Daerah Tangkak
  9. Pontian:
    1. Majlis Daerah Pontian
  10. Segamat:
    1. Majlis Daerah Segamat
    2. Majlis Daerah Labis

Berlainan daripado kebanyakan nagari lain, majlis distrik di nagari Johor indak batangguangjawek kapado urusan tanah. Sebaliknya, hal-ehwal tanah ditadbir dek pejabat tanah distrik. Setiap distrik dibagikan lai kapado mukim-mukim dan saurang penghulu dilantik untuak mewakili Pagawai Daerah dalam pentadbiran harian.

Johor dikenali sabagai "kubu kuat" bagi Barisan Nasional. Di Pilihan Raya Umum Malaysia 2008, DAP (mewakili Pakatan Rakyat) hanyo manang satu kerusi Parlimen, samantaro di Sidang DUN, Pakatan cuma menghantar anam ADUN dari 56 kerusi di sidang DUN Johor.

Sanarai Menteri Besar Johor[suntiang | suntiang sumber]

  1. Datuk Jaafar Mohamed (1886 - Jul 1920)
  2. Datuk Mohamed Mahbob (Jul 1920 -1922)
  3. Dato' Abdullah Jaafar (Sep 1923 - 1928)
  4. Dato' Mustapha Jaafar (16 Sep 1928 - 23 Nov 1931)
  5. Datuk Abdul Hamid Yusof (23 Nov 1931 - 28 Dis 1934)
  6. Ungku Abdul Aziz Abdul Majid (Apr 1935 - 1 Jun 1947)
  7. Dato' Onn Jaafar (1 Jun 1947 - 18 Mei 1950)
  8. Datuk Syed Abdul Kadir bin Mohamed (20 Feb 1952 - 5 Jun 1955)
  9. Datuk Wan Idris bin Ibrahim (1 Okt 1955 - 16 Jun 1959)
  10. Tan Sri Hassan Yunos (27 Jun 1959 - 31 Jan 1967)
  11. Tan Sri Othman Saat (Feb 1967 - Apr 1982)
  12. Datuk Abdul Ajib bin Ahmad (29 Apr 1982 - 12 Ogos 1986)
  13. Tan Sri Muhyiddin Yassin (12 Ogos 1986 - 3 Mei 1995)
  14. Dato' Haji Abdul Ghani Bin Othman (3 Mei 1995 - Sekarang)

Ekonomi[suntiang | suntiang sumber]

Nagari Johor marupoan salah satu daripado nagari-nagari termaju di Malaysia disamping Selangor dan Pulau Pinang. Ekonominya tadiri daripado campuran pertanian, pengeluaran, perdagangan dan pelancongan.

Johor ialah pengeluar utama bagi getah, nenas dan minyak kelapa sawit. Hutannya marupoan asas untuak pakambangan pemprosesan kayu-kayan dan kayu balak. Sewaktu 1980-an, tadapek pakambangan utama taman-taman perindustrian dan projek perbandaran diseluruh negeri. Pelbagai syarikat antarabangsa daripado Singapura alah berpindah ka Johor untuak mangambiak kasempatan daripado kos nan labiah rendah. Industri-industri utamanya tamasuak elektronik, tekstil, pembinaan kapal, dan juo kilang-kilang penapis minyak kalapo sawik dan bahan sumber semulajadi sarato bahan kimia daripado petroleum.

Ramai panduduak di Johor juo berulang-alik satiok hari ka tampek kerja di Singapura.[4]

Kebudayaan nagari Johor mengandungi pelbagai aspek daripado kaum Melayu, Cina, India dan lain-lain bangsa, tamasuak orang asli dan urang Portugis. Campuran iko dibayangkan dek tempat sembahyang nan tadiri daripado masjid-masjid, kuil-kuil dan gereja-gereja nan berwujud di sisi satu samo lain. Selainnya, inyo juo dibayangkan dalam pelbagai makanan tempatan, kostum, parayaan dan upacaro amal.

Wilayah Pambangunan Iskandar alah dilancarkan pado 4 November 2006 di bahagian selatan nagari Johor.

Kebudayaan tradisi Melayu Johor[suntiang | suntiang sumber]

Kuda kepang dan zapin marupoan tarian tradisional Melayu di Johor. Kuda Kepang ialah sajenis tarian nan dipasambahkan jo kostum nan mewah sarato kuda tenunan. Inyo memaparkan pahlawan-pahlawan nan berkuda berlawan dalam patampuran nan semakinnya manjadi cergas sampai parayaan kemenangan.

Ghazal dan Barongan adolah tulang balakang nyanyian tradisional Melayu. Ghazal melibatkan segolongan ketek ahli muzik nan bamain alat muzik moden dan tradisional, dan acoknyo dipasambahkan dalam majlis rasmi.

Di Johor juo tadapek babarapo jenis teater tradisional nan dikenali sabagai Hamdolok, Wayang Wong, Ketoprak dan Wayang Kulit Purwa (atau Wayang Kulit Jawa).

Pakaian tradisional Johor termasuk:

  • Baju cekak musang
  • Baju Teluk Belanga
  • Kurung Johor
  • Kurung Riau
  • Belah kebaya panjang

Pelancongan[suntiang | suntiang sumber]

Nagari Johor mampunyoi banyak tarikan palancongan, terutamanya:

Nagari Johor juo mampunyoi limo taman negara jo jumlah keluasan nan melebihi 700 kilometer persegi sarato banyak hutan lipur nan labiah ketek untuak manarik kadatangan pelancong:

Pengangkutan[suntiang | suntiang sumber]

Nagari Johor mampunyoi sistem lebuh raya nan bagus. Lebuhraya Utara Selatan mengaitkan kebanyakan bandar-bandar utama di nagari Johor dan juo jo sagalo nagari-nagari di barat Samananjuang Malaysia. Tambahan juga, Tambak Johor nan dilengkapkan jo lebuhraya duaan tigo lorong manyambuangkan nagari Johor jo nagara Singapura. Laluan Kedua Malaysia-Singapura nan tarlataknya di bagian barat bandar raya Johor Bahru alah dibina pado taun 1997 untuak mangatasi kesesakan tambak. Inyo manyambuangkan sacaro langsuang jo Lebuhraya Utara Selatan.

Lapangan Terbang Antarabangsa Senai nan ditempatkan 30 kilometer daripado bandaraya Johor Bahru mambari perkhidmatan kapado sistem penerbangan antarabangsa, nasional dan wilayah. Dibina pado 6 Jun 1974, lapangan terbang iko alah diperbesarkan berkali-kali dan kini mampunyoi kapasiti sabanyak limo juta panumpang setahun. Sabuah landasan kapal terbang nan baru sadang dibina. Lapangan Terbang Antarabangsa Senai marupoan satu-satunyo lapangan terbang nan dikelolakan dek pihak swasta (selain MAHB) di Malaysia.

Nagari Johor mampunyoi tigo pelabuhan:

Sistem jalan keretapi di Johor nan dikelolakan dek Keretapi Tanah Malayu Berhad (KTMB), bamulo di Stesen KTMB Johor Bahru sampai Stesen KTMB Gemas. Hanya tadapek satu landasan keretapi sahaja di tengah-tengah nagari Johor namun mampunyoi duo cabang iaitu cabang Kempas ka Palabuahan Pasir Gudang dan cabang Skudai ka Palabuahan Tanjuang Pelepas. Menjelang 2011 landasan berkembar dari Gemas ka Singapura bakal dibina jo bantuan karajaan malalui kontraktor nan dilantik. Apabila siap nanti samananjuang Malaysia mampunyoi sistem jalan keretapi nan labiah cekap dan efisen dari Singapura ka Padang Besar. Tadapek juo pelan perancangan dek Syarikat YTL berkaitan pembinaan Landasan Keretapi Laju dari Kuala Lumpur ka Singapura (melalui Johor), namun masih dalam pabincangan jo pihak kerajaan.

Sistem Pengangkutan Akan Datang[suntiang | suntiang sumber]

Selaras jo kamajuan nagari dan kewujudan wilayah pambangunan Iskandar Malaysia, Karajaan nagari berhasrat untuak mabina sistem transit aliran ringan LRT bagi manghubuangkan bandar-bandar utama sakitar Johor Bahru, sarato sistem maglev - monorel bagi manghubuangkan pusat-pusat tumpuan utama di daerah Johor Bahru. Salain itu Karajaan Singapura bercadang manyambuang sistem Mass Rapit Transit MRT republik itu ka bandaraya Johor Bahru. Di kawasan Nusajaya ado perancangan untuak mabina Sistem Keretapi Tram bagi manghubuangkan tampek-tampek utama misalnyo Medini, Educity, Cybercity, Puteri Habour, Kota Iskandar, Legoland, PTP, Ramsar dan tampek-tampek manarik lain ateh inisiatif swasta dan pihak Iskandar Malaysia. Sistem Komuter misalnyo di Lembah Klang juo bakal dibina di sini bagi mangurangkan kesesakan pado maso akan datang manghubuangkan bandar-bandar gadang di sakitar Johor Selatan contohnya, antaro Kota Tinggi jo Johor Bahru, Pontian jo Johor Bahru, Kulai jo Johor Bahru, Skudai jo Johor Bahru, Kempas/Pandan jo Johor Bahru dan Pasir Gudang jo Johor Bahru. Sadonyo sistem iko masih dalam perancangan dan pabincangan jo pihak-pihak berkaitan

Penyiaran[suntiang | suntiang sumber]

Nagari Johor mampunyai 4 pusek transmisi atau pamanca bagi media elektronik radio dan televisyen. 4 pusek pamanca tasabuik ialah:-

  • Gunung Pulai, Kulaijaya untuak kawasan Johor selatan merangkumi daerah Johor Bahru, Pontian, Kulai Jaya, Kota Tinggi, Batu Pahat selatan dan Kluang selatan sarato buliah di terima di Singapura dan Kepulauan Riau utara (sekitar pulau Batam)
  • Gunung Ledang, Ledang untuak kawasan Johor utara merangkumi daerah Muar, Ledang, Segamat, Batu Pahat utara dan Kluang utara. Juga untuak memancarkan signal siaran radio & TV untuak nagari Melaka, Nagari Sembilan selatan dan Pahang selatan
  • Bukit Tinggi, Mersing untuak daerah Mersing dan wilayah kepulauan Johor di timur lauik Johor.
  • Bukit Penawar, Kota Tinggi untuak kawasan Bandar Penawar dan sekitarnyo sahaja (kawasan nan kecil)

Antara stesen radio dan TV nan memancarkan siarannya di nagari Johor ialah rangkaian radio dan TV milik nagaro dan swasta. Berikut adolah senarai saluran-saluran TV nan bersiaran di Nagari Johor.

Saluran TV dari stesen pamanca Gunung Pulai, Kulaijaya

  • tv1 (RTM) - UHF 55
  • tv2 (RTM) - VHF 10
  • TV3 (Media Prima) - UHF 26
  • ntv7 (Media Prima) - UHF 42
  • 8TV (Media Prima) - UHF 46
  • TV9 (Media Prima) - UHF 44

Saluran TV dari stesen pamanca Gunung Ledang, Ledang

  • tv1 (RTM) - UHF 28
  • tv2 (RTM) - VHF 07
  • TV3 (Media Prima) - VHF 12
  • ntv7 (Media Prima) - UHF 35
  • 8TV (Media Prima) - UHF 48
  • TV9 (Media Prima) - UHF 37

Saluran TV dari stesen pamanca Bukit Tinggi, Mersing

Saluran TV dari stesen pamanca Bukit Penawar, Kota Tinggi

  • tv1 (RTM) - UHF 32
  • tv2 (RTM) - UHF 38
Salain daripado itu, tadapek juo rangkaian TV dari nagaro-nagaro jiran nan buliah juo ditarimo di selatan Johor khususnyo daerah Johor Bahru, Pontian, Kulai Jaya dan Kota Tinggi. Antaranya ialah:

Rangkaian TV milik MediaCorp TV Holding, Singapura

Rangkaian TV nasional Indonesia

  • Televisyen Republik Indonesia (TVRI), milik karajaan - VHF 06
  • Rajawali Citra Televisyen Indonesia (RCTI), milik MNC - UHF 43
  • MNC TV dahulunya TPI, milik MNC - UHF 41
  • Global TV, milik MNC - UHF 57
  • Transformasi Televisyen (Trans TV), milik TransCorp - UHF 45
  • Surya Citra Televisyen (SCTV), milik SCM - UHF 47
  • Indosiar Visual Mandiri (Indosiar) - UHF 49
  • Andalas Televisyen (antv) - UHF 53
  • Metro TV - UHF 55

Rangkaian TV tempatan/wilayah Kepulauan Riau

Bagi siaran radio tadapek labiah 60 stesen radio samo ado dari Malaysia mahupun dari nagaro jiran Singapura dan Indonesia nan dapek didanga di selatan Johor. Hal iko meletakkan bandaraya Johor Bahru dan kawasan sekitarnyo sabagai satu-satunyo kawasan nan manarimo siaran TV dan radio sacaro pacumo tabanyak di Malaysia.

Caliak juo[suntiang | suntiang sumber]

Rujuakan[suntiang | suntiang sumber]

Pautan lua[suntiang | suntiang sumber]