Rumah Kaki Seribu
Rumah Kaki Saribu (dalam baso satampek acok disabuik jo namo Mod Aki Aksa atau Lgkojei) adolah rumah adaik asali suku suku Arfak nan mandiami daerah Kabupaten Manokwari, Papua Barat. Bangunan ko di agiah namo kaki saribu karano rumah ko mamiliki banyak bana tiang panyangga di bagian bawahnyo, sahinggo kok dicaliak sarupo mode binatang bakaki saribu. Rumah iko marupokan bantuak adaptasi masarakaik satampek tahadap lingkuangan pagunungan nan dingin sarato untuak malindungi diri dari ancaman binatang buweh. [1]
Tampek
[suntiang | suntiang sumber]Rumah Kaki Saribu ko rami basobok di tangah-tangah pamukiman masarakaik suku Arfak nan tingga di kawasan pedalaman jo pabukitan Pegunungan Arfak, Papua Barat. Suku Arfak ko tabagi manjadi babarapo sub-suku sarupo suku Hatam, Moile, Meyakh, sarato Sough. Karano talatak di dataran tinggi, suhu udaro di daerah ko cukuik dingin, nan kudian mampangaruhi arsitektur jo bantuak rumah nan dibuek dek masarakaiknyo.[2]
Karakteristik jo Arsitektur
[suntiang | suntiang sumber]Diliek dari bantuak jo arsitekturnyo, Rumah Kaki Saribu ko sangek unik jo khas. Pambangunan rumah iko indak mambutuhkan paku samo sakali, tapi manggunokan tali dari aka pohon untuak maikek tiang jo dindiangnyo. Rumah ko dibuek mode panggung, jo tiang-tiang kayu kaciak nan disusun sangek rapaik sabagai panyangga. Tinggi panggungnyo biasonyo bakisa antaro 1 sampai 1,5 meter dari pamukaan tanah.
Bagian dindiang rumah ko dibuek dari lembaran kulik kayu nan disusun badampiangan, sadangkan bagian lantainyo biasonyo manggunokan anyaman bambu atau batang nibung. Untuak atoknyo, masarakaik manggunokan daun ilalang atau daun pandan nan dianyam sangek rapaik supayo aia hujan indak gampang tambuih ka dalam.[1][2]
Ciek dari banyak keunikan nan paliang mancolok dari Rumah Kaki Saribu adolah indak adonyo jendela. Rumah ko hanyo mamiliki duo pintu, yaitu pintu utamo di bagian muko sarato pintu balakang. Tujuan dibueknyo desain tanpa jendela iko adolah untuak manjago suhu di dalam rumah supayo tatap angek karano suhu di Pagunungan Arfak nan dingin. Salain itu, dindiang nan rapaik sarato indak bajendela bafungsi untuak malindungi panghuninyo dari serangan musuh wakatu parang suku jo manghindari ancaman binatang buweh.
Guno
[suntiang | suntiang sumber]Salain baguno untuak tampek balinduang jo lalok kaluarga, Rumah Kaki Saribu ado guno sosialnyo pulo. Di bagian dalam rumah, ado ruang laweh nan dipakai untuak kumpua-kumpua basamo anggota kaluarga. Di tangah-tangah ruangan biasonyo ado tungku parangian (tampek mambuek api) nan digunokan untuak mamasak sakaligus sabagai pamangek ruangan di wakatu malam.
Bagian bawah rumah atau kolong panggung nan dipanuahi dek tiang-tiang rapaik tu biasonyo dimanfaatkan dek masarakaik untuak dijadian kandang taranak, tarutamo babi, atau dipakai sabagai tampek manyimpan kayu baka sarato hasia ladang.
Rujuakan
[suntiang | suntiang sumber]- 1 2 "Rumah Kaki Seribu Khas Suku Arfak". indonesiakaya.com. Diakses tanggal 2026-06-06.
- 1 2 "Rumah Kaki Seribu: Rumah Adat Suku Arfak yang Unik dan Khas". negerikami.id. Diakses tanggal 2026-06-06.