Lompat ke isi

Rumah Belah Bubung

Wikipedia Minangkabau - Lubuak aka tapian ilimu

Rumah Belah Bubung marupoan rumah adaik dari Kapulauan Riau, Indonesia.[1] Rumah Bubung Belah disabuik juo jo namo Rumah Rabung atau Rumah Bubung Melayu.[2] Konon namo ko diagiah dek urang asiang nan datang ka Indonesia, sarupo urang Cino jo Balando.[2] Urang Cino mancaliak kasamoan antaro rumah tradisional Kapulauan Riau ko jo rumah Klenting atau Kelenteng (kuil) jo Limas (limo lantai).[3]

Samantaro itu, urang Melayu surang manyabuiknyo jo Rumah Belah Bubung karano kabanyakan rumah mampunyoi atok tungga babantuak piramida, sadangkan rumah Melayu tradisional Kapulauan Riau ko mampunyoi duo atok, nan simpangnyo mambantuak celah atau pacahan. Rumah ko punyo atok nan babantuak sarupo pelana kudo.[1]

Dinamokan Rumah Belah Bubung karano atoknyo dibalah duo dek sambuangannyo. Disabuik juo Rumah Perabung karano puncak atoknyo tabuek dari atok perabung (limo lantai).[4]

Rumah Belah Bubung mamiliki desain nan sarupo jo rumah panggung.[1]Sarupo rumah gadang, Rumah Belah Bubung sacaro alamiah mampunyoi tigo unsua dasar: tiang, dindiang, jo pungguang itu sandiri. Tiang adolah unsur panunjang nan manjago rumah tatap tagak luruih. Rumah Belah Bubung mamakai tiang-tiang nan tabuek dari kayu gadang jo kokoh untuak mamastian posisinyo tagak luruih.

Ado duo makna untuak tiang pado jinih rumah panggung ko. Partamo, inyo adolah tiang-tiang nan didorong ka dalam tanah, aia, atau rawa-rawa, nan dalam bahaso Melayu disabuik tongkat atau cerocok. Tiang-tiang iko bafungsi sabagai landasan untuak lantai rumah. Biasonyo sakitar 2 meter di ateh pamukoan tanah, aia, atau lumpur. Bagian bawah tiang-tiang cerocok didorong ka dalam tanah, aia, atau rawa-rawa jo panjang nan babeda-beda. Kalau tanah tampek tiang-tiang tu dipasang kareh, biasonyo dikubuakan 1-2 meter; kalau di tanah bungin (abu pasia, acok ditamukan di sapanjang tapi sungai) 2-3 meter; kalau di aia (di tapi sungai atau danau) sampai ka tanah nan paliang kareh di dasarnyo. Baitu juo di rawa-rawa, harus didorong sampai ka dasar, dimano indak bisa ditembus. didukuang dek babarapo tiang panunjang .

HKaduo, tiang-tiang nan bafungsi sabagai landasan untuak rumah gadang tu sandiri. Tiang-tiang ko didirikan di ateh lantai rumah. Lantainyo, samantaro itu, dibangun di ateh tiang atau cerocok (tungkek).

Rumah utamo tabagi manjadi ampek bagian: lorong, ruang utamo, ruang panyambuang ka dapua, jo dapua.[1] Alasan duo atok tu adolah karano atok/pungguang partamo untuak rumah gadang (lorong jo ruangan utamo), dan atok kaduo untuak dapua. Atok ruang panyambuang antaro ruang utamo jo dapua datar, mambarikan bantuak pelana kudo.

Lorong atau anjungan (teras) adolah ruang tabukak di bagian muko rumah, sarupo jo teras atau barando. Lorongnyo biasonyo dilengkapi jo tampek duduak sarato meja untuak manarimo tamu.

Rumah utamo adolah bagian dalam rumah, tamasuak ruang muko, ruang tamu, jo kamar tidua. Dapua, juo disabuik penanggah, adolah tampek mamasak jo manyimpan babagai pakakeh dilakukan. Dapua di rumah khas Melayu juo digunokan sabagai ruang makan jo untuak manyimpan makanan.

Rumah Belah Bubung tabuek tarutamo dari kayu.[1] Tantu sajo kayu nan digunokan adolah kayu nan dipiliah kuaik, tapi lai disasuaikan jo tampek tagaknyo. Kalau dibangun di tanah, biasonyo pakai meranti, marsawa, sungkai dan sabagainyo. Kalau dibangun di ateh aia atau rawa-rawa, biasonyo mamakai kempas, kruweng, dan sabagainyo.

  1. 1 2 3 4 5 "Rumah Belah Bubung, Rumah Adat Riau". architect-news nusantara (dalam bahasa Inggris). 2009-08-09. Diakses tanggal 2026-06-06.
  2. 1 2 admin (2022-05-12). "Rumah Belah Bubung, atau Rumah Perabung" (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-06-06.
  3. https://www.kompas.com/skola/read/2021/05/05/120000969/rumah-melayu-atap-belah-bubung-riau
  4. admin (2022-05-12). "Rumah Belah Bubung, atau Rumah Perabung" (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-06-06.