Karajaan Gupta
Kemaharajaan Gupta Gupta Rājawangśa गुप्त राजवंश | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 320–600-an | |||||||||||||||
Kemaharajaan Gupta pada puncak kejayaannya | |||||||||||||||
| Ibu kota | Pataliputra | ||||||||||||||
| Bahaso nan umum digunokan | Sanskerta | ||||||||||||||
| Agamo | Agama Hindu Agama Buddha | ||||||||||||||
| Pamarintahan | Monarki | ||||||||||||||
| Raja dan Maharajadiraja | |||||||||||||||
• 240-an – 280-an | Sri Gupta | ||||||||||||||
• 319–335 | Candragupta I | ||||||||||||||
• 335 – 375 | Samudragupta | ||||||||||||||
• 540–550 | Wisnugupta | ||||||||||||||
| Era Sijarah | Kuno | ||||||||||||||
• Didirian | 320 | ||||||||||||||
• Dibubarkan | 600-an | ||||||||||||||
| Area | |||||||||||||||
| 3,500,000 km2 (1,400,000 sq mi) | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| Kini bagian dari | |||||||||||||||
Kakaisaran Gupta diparentah dek rajo-rajo Gupta dari taun 320 M inggo 550 M. Wilayahnyo mancakup ampia sadolahan India utara . Periode Gupta dianggap sabagai Zaman Keemasan India dalam bidang sains, matematika, astronomi, agamo, jo filsafat. [1] Kadamaian pado maso Gupta mambaka pakambangan ilimu jo seni pado maso iko. Para ahli sajarah maagiah peringkat dinasti Gupta basamo-samo jo Dinasti Han, Dinasti Tang, jo Kakaisaran Romawi sabagai model paradaban klasik.
Sajarah
[suntiang | suntiang sumber]Dinasti ko didirian dek rajo Sri Gupta pado taun 320 SM; kamudian manjadi karajaan sajak era Chandragupta I. Panguaso dinasti nan paliang tanamo adolah Chandragupta I, Samudragupta jo Chandragupta II alias Vikramaditya . Dinasti Gupta manaklukan kiro-kiro duo puluah satu karajaan, baiak di dalam maupun di lua India, tamasuak karajaan-karajaan Parasika, Huna, Kamboja, suku-suku nan talatak di sabalah barat jo timur lambah Oxus, kinnara, Kirata jo lainnyo. [2]
Paninggalan budayo sarupo bangunan, pahatan jo gambar nan sangaik luar biaso. Maso Gupta mahasilkan urang-urang cadiak sarupo Kalidasa, Aryabhata, Varahamihira, Wisnu Sharma jo Vatsyayana nan mambuek kamajuan gadang dalam banyak bidang akademik. Pangatur sains jo politik mancapai katinggian baru pado maso Gupta. Hubungan padagangan nan kuaik juo manjadian wilayah iko sabagai pusek budayo nan pantiang jo manjadian wilayah iko sabagai basis dari mano untuak mampangaruahi karajaan-karajaan jo wilayah-wilayah dakeknyo yaitu Burma, Sri Lanka, kapulauan Indonesia jo Indocina. [3]
Daftar Rajo-rajo Gupta
[suntiang | suntiang sumber]| Panggarih | Mamarintah | Catatan |
|---|---|---|
| Sri-Gupta ambo | 240 - 290 M | Pandiri dinasti. Bagala Rajo Gupta . |
| Gatotkacha | 290 - 320 M | |
| Candra-Gupta I | 320 - 325 M | Galanyo Maharajadhiraja ("rajo gadang dari rajo-rajo") manunjuakan baso inyo adolah kaisar patamo dari dinasti tasabuik. Indak tantu baa inyo maubah karajaan leluhurnyo nan ketek manjadi sabuah karajaan, walaupun teori nan ditarimo sacaro laweh di kalangan sejarawan modern adolah baso panikahannyo jo putri Lichchhavi Kumaradevi mambantunyo mampalaweh kakuasoan politiknyo. |
| Samudra-Gupta | 325 - 375 M | Inyo mangalahkan babarapo rajo di India utara jo manggabuangkan wilayah-wilayah mareka ka karajaannyo. Inyo juo bajalan di sapanjang pantai tenggara India, maju sajauah karajaan Pallava. Salain itu, inyo manaklukan babarapo karajaan pabatasan jo oligarki suku. Kakaisarannyo tabantang dari Sungai Ravi di sabalah barat hinggo Sungai Brahmaputra di sabalah timur, jo dari kaki bukik Himalaya di sabalah utara inggo India tangah di barat daya; babarapo panguaso di sapanjang pantai tenggara marupoan anak sungainyo. |
| Kacha | Abaik ka-4 | Saurang adiak/rajo saingan, kamungkinan parampok, punyo pitih receh nan mambuktikan inyo sabagai panguaso; mungkin identik jo Samudra-Gupta. |
| Rama gupta | 375 - 380 M | |
| Candra-Gupta II Vikramaditya | 380 - 415 M | Manaruihkan kabijakan ekspansionis ayahnyo Samudragupta : bukti sijarah manunjuakan baso inyo mangalahkan Kshatrapa Barat, jo mampalaweh karajaan Gupta dari Sungai Indus di barat sampai ka wilayah Benggala di timur, jo dari kaki bukik Himalaya di utara sampai ka Sungai Narmada di selatan. |
| Kumara-Gupta ambo | 415 - 455 M | Inyo tampaknyo mampatahankan kontrol ateh wilayah-wilayah pusakonyo, nan tabantang dari Gujarat di sabalah barat sampai ka wilayah Benggala di sabalah timur. |
| Skanda-Gupta | 455 - 467 Masehi | Konon baso inyo mambaliakan untuang kaluarga Gupta nan manurun, nan alah manyababkan saran baso salamo taun-taun tarakhia pandahulunyo, Kakaisaran mungkin mangalami pabelokan, mungkin ka arah Pushyamitra atau Huna. Inyo umumnyo dianggap sabagai nan tarakhia dari Kaisar Gupta nan hebat. |
| Puru-Gupta | 467 - 472 Masehi | |
| Kumara-Gupta II Kramaditya | 472 - 479 Masehi | |
| Buddha-Gupta | 479 - 496 Masehi | Baliau punyo hubuangan dakek jo panguaso Kannauj dan basamo-samo mareka mancubo untuak mangusir Hunas Alchon (Hunas) dari dataran subur India Utara. |
| Narasimha-Gupta Baladitya | 496 - 530 Masehi | |
| Kumara-Gupta III | 530 - 540 M | |
| Wisnu-Gupta Candraditya | 540 - 570 M |
Runtuah
[suntiang | suntiang sumber]Sasudah maningganyo Rajo Chandragupta II, Kakaisaran Gupta manurun. Hal iko juo manjatuahkan India ka zaman kalam labiah kurang salamo duo abaik, pado maso pamarintahan Rajo Skandagupta, cucu Rajo Chandragupta II. [4]
Kakaisaran iko akhianyo runtuah dek banyak faktor sarupo kahilangan wilayah jo panguasoan karajaan nan disababkan dek invasi atau pambarontakan dek urang-urang Huna (Kidarite jo Alchon Hun) dari Asia Tangah . [5] Sabuah panalitian taun 2019 dek arkeolog Shanker Sharma manyimpulkan baso panyabab jatuahnyo karajaan Gupta adolah banjir mahancuakan nan tajadi sakitar patangahan abaik ka-6 di Uttar Pradesh jo Bihar . [6]
Rujuakan
[suntiang | suntiang sumber]- ↑ Lestari, Tika Puji (2024). Jejak-jejak Peradaban Kuno Empat Benua. Yogyakarta: Anak Hebat Indonesia. pp. 117. ISBN 978-623-164-951-5.
- ↑ Lestari, Tika Puji (2024). Jejak-jejak Peradaban Kuno Empat Benua. Yogyakarta: Anak Hebat Indonesia. pp. 121. ISBN 978-623-164-951-5.
- ↑ Keay, John (2000). India : a history (edisi ke-1st American ed). New York: Atlantic Monthly Press. ISBN 0-87113-800-X. OCLC 42680556. https://www.worldcat.org/oclc/42680556.
- ↑ Lestari, Tika Puji (2024). Jejak-jejak Peradaban Kuno Empat Benua. Yogyakarta: Anak Hebat Indonesia. pp. 121. ISBN 978-623-164-951-5.
- ↑ Grousset, René (1970). The empire of the steppes : a history of central Asia. New Brunswick, N.J.. ISBN 0-8135-0627-1. OCLC 90972. https://www.worldcat.org/oclc/90972.
- ↑ "Deluge drowned mighty Guptas: Study". www.telegraphindia.com. Diakses tanggal 2025-09-30.

