Lompat ke isi

Karajaan Bukik Batu Patah

Wikipedia Minangkabau - Lubuak aka tapian ilimu

Karajaan Bukit Batu Patah tu sabuah karajaan nan alah ado di Minangkabau sabalun tagaknyo Karajaan Pagaruyung dan marupokan lanjutan dari Karajaan Koto Batu Pasumayan nan abih pado abaik ka-5. [1]

Karajaan ko talatak di tampek nan kini disabuik Kabupaten Tanah Datar nan mampunyoi sijarah nan panjang takaik arek jo dinamika sosial jo politik wilayah Tanah Datar Sumatera Barat. Adonyo Karajaan Bukit Batu Patah marupoan unsur pantiang dalam sijarah Minangkabau, nan kamudian malahiakan karajaan-karajaan gadang sarupo Pagaruyung. [2]

Karajaan Bukit Batu Patah ditagakan dek Sutan Nun Alam nan masih bakarik jo Dipertuan Karajaan Bungo Setangkai, Datuk Bandaro Putiah . [3]

Namo “Bukik Batu Patah” dipacayo barasa dari sabuah batu gadang nan pacah di tangah bukik, batu ko dipicayoi dek masyarakaik satampek mampunyoi nilai magis sarato untuak manjadi saksi kalahiran karajaan. [4]

Tagaknyo karajaan ko marupoan kalanjutan dari Karajaan Pasumayan Koto Batu, nan daulunyo talatak di daerah nan kini dikenal sabagai Kabupaten Tanah Datar. Karajaan Bukik Batu Patah marupoan salah satu karajaan awal nan mamainkan peran nan pantiang dalam pakambangan karajaan-karajaan di Minangkabau, dan kabaradaannyo manjadi bagian nan indak bisa dipisahkan dari sajarah gadang karajaan-karajaan di rantau. [5]

Sutan Nun Alam nan disabuik juo jo namo Sinuhun Duato Rajo, mamimpin rombongan dari Bungo Setangkai ka Bukit Batu Patah jo tujuah pasangan laki-laki jo padusi. [6]

Jabatan Sutan Nun Alam sabagai rajo kamudian diganti dek Run Pitualo. Sudah tu diganti baliak dek Maharajo Indo. [7] Pado maso pamarintahannyo, baliau mamindahan pusek karajaan Bukit Batu Patah ka kaki Bukit Batu Patah atau di sakitar Nagari Pagaruyung nan kini.

Pangaruah Islam

[suntiang | suntiang sumber]

Pado maso pamarintahan Maharajo Indo, ajaran Islam mulai manyebar ka wilayah timur Minangkabau, hal iko mambaok dampak nan gadang pado tatanan sosial jo budayo karajaan. Masyarakaik karajaan ko mulai manarimo Islam, nan kamudian mampangaruahi sistem pamarintahan, adaik, jo kahidupan sosial masyarakaik. [8]

Sasudah Maharajo Indo, rajo salanjuiknyo adolah Yang Dipatuan Sati. Inyo alah masuak Islam, sahinggo inyo bakuaso jo pangaruah Islam. [9]

Sistem Pamarintahan

[suntiang | suntiang sumber]

Karajaan Bukik Batu Patah malaksanakan sistem kapamimpinan nan badasarkan adaik Minangkabau, dimano satiok kaputusan pantiang diambiak malalui musyawarah antaro penghulu (panghulu) jo ninik mamak (panghulu). Rajo bafungsi sabagai simbol kasatuan jo panjago hukum adaik. Gaya kapamimpinan iko sajalan jo falsafah Minangkabau, nan manakankan nilai-nilai demokrasi sarato musyawarah jo mufakat. [10]

Pado maso karajaan Bukik Batu Patah , Rajo Nan Duo Selo jo Basa Ampek Balai tabantuak. [11] Rajo Nan Duo Selo adolah Rajo Alam nan talatak di ateh Bukit Batu Patah jo Rajo Adat nan talatak di Bungo Satangkai. Samantaro Basa Ampek Balai adolah Bandaro nan talatak di Sungai Tarab, Makhudum di Sumanik, Indomo di Sarauso, dan Tuan Gadang di Batipuh . [12]

Karano Maharajo Indo digantikan dek Yang Dipertuan Sati nan mamaluak agamo Islam, pado maso pamarintahannyo Rajo Nan Duo Selo ditambah jo Rajo Ibadat untuak manjadi Rajo Nan Tigo Selo . [13]

  1. "Bukit Batu Patah, kerajaan / Prov. Sumatera Barat – kab. Tanah Datar". Kesultanan dan Kerajaan di Indonesia (dalam bahasa Inggris). 2014-09-26. Diakses tanggal 2025-10-07.
  2. "Kerajaan Bukit Batu Patah Jejak Sejarah Sebelum Kerajaan Pagaruyung". Radio. 2024-12-17. Diakses tanggal 2025-10-07.
  3. Ampera Salim, Zulkifli (2005). Minangkabau Dalam Catatan Sejarah yang Tercecer. Padang: Citra Budaya Indonesia.
  4. pagaralampos.com. "Menelusuri Sejarah Kerajaan Bukit Batu Patah: Jejak Sejarah yang Terlupakan!". pagaralampos.com (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2025-10-07.
  5. "Kerajaan Bukit Batu Patah Jejak Sejarah Sebelum Kerajaan Pagaruyung". Radio. 2024-12-17. Diakses tanggal 2025-10-07.
  6. Saputra, Oki (2025-06-03). "Kerajaan Bukit Batu Patah, Berjaya Sebelum Era Kerajaan Pagaruyuang" (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2025-10-07.
  7. "Kerajaan Bukit Batu Patah". Tanjuang Kaciak (dalam bahasa Indonesia). 2010-02-28. Diakses tanggal 2025-10-07.
  8. Kerajaan Kerajaan Pendahulu Pagaruyung, 25 Oktober 2009. Diakses pada 7 Oktober 2025.
  9. "Kerajaan Bukit Batu Patah". Tanjuang Kaciak (dalam bahasa Indonesia). 2010-02-28. Diakses tanggal 2025-10-07.
  10. pagaralampos.com. "Menelusuri Sejarah Kerajaan Bukit Batu Patah: Jejak Sejarah yang Terlupakan!". pagaralampos.com (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2025-10-07.
  11. Idris, A. Samad (1990). Payung Terkembang. Kuala Lumpur: Payung Terkembang.
  12. Saputra, Oki (2025-06-03). "Kerajaan Bukit Batu Patah, Berjaya Sebelum Era Kerajaan Pagaruyuang" (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2025-10-07.
  13. "Kerajaan Bukit Batu Patah". Tanjuang Kaciak (dalam bahasa Indonesia). 2010-02-28. Diakses tanggal 2025-10-07.